Om gek van te worden is het soms. De bliepjes, de buzzjes, de lijsten, de stapel post, de dozen die ik nog moet uitpakken en de lampen die ik nog wil ophangen, de belastingaangifte die ik nog moet doen. En wat ga ik vanavond eten en waar ga ik nog even boodschappen doen? Maar oh ja, eerst wil ik dit blog schrijven over een boek dat ik las en dat me nog steeds bezig houdt. Een opgeruimde geest. Focus, Elsemarie!

Beslissings-overload

Keuzes, keuzes, keuzes. De gemiddelde plattelandsbewoner van enkele eeuwen terug had een veel overzichtelijker leven met nauwelijks onbekende mensen en geen beelden of geluiden van iets anders dan wat er direct om ze heen gebeurt, vertelt Daniel Levitin in mooiere woorden in z’n boek Een opgeruimde geest. Hooguit af en toe iemand die een verhaal vertelt over vroeger of andere plaatsen. Verder is er uitsluitend het hier en nu. Heel overzichtelijk.

Ik denk trouwens dat dat nog steeds voor heel veel mensen op de wereld geldt. Al slinkt die groep snel door de opkomst van smartphones, zonne-energie en mobiel internetbereik. De mensen die onze rijst verbouwen, onze bananen plukken en misschien zelfs wel degenen die onze kleding maken. En ik zou uiteindelijk toch voor geen goud met ze willen ruilen. Dat dan weer niet.

Nog zo’n interessant feit: In 1976 vond je in de gemiddelde Amerikaanse supermarkt 9000 unieke producten; inmiddels al 40.000. En toch haalt de gemiddelde mens 80 tot 85 van wat hij nodig heeft uit slechts 150 verschillende supermarktproducten, volgens Levitin. Zo gek anders zal dat in Nederland niet zijn. Dat betekent dus pak ‘m beet 39850 producten in de supermarkt moeten negeren. Dat is heftiger dan je denkt. “Al dat negeren en beslissen heeft een prijs. Neurowetenschappers hebben ontdekt dat improductviteit en verlies aan gedrevenheid het gevolg kunnen zijn van een beslissings-overload.” Kleine beslissingen zijn trouwens net zo erg als grote beslissingen. Ga ik die e-mail openen vs moet ik nou 112 bellen of niet. Best intens dus, al die bliepjes die je aandacht vragen. Gelukkig levert Levitin ook een handig schemaatje om beslissingen wat overzichtelijker te maken. Ik postte ‘m laatst al op instagram.  schema-beslissingen

En dat herken ik dan wel. Als ik al moe een supermarkt binnenkom, dan vliegt het me aan en wil ik er zo snel mogelijk uit. En ik schreef het al eerder: na twee maanden boodschappen doen op de markt in Thailand en Laos trok ik de Nederlands winkels echt heel erg slecht. Veel te veel prikkels, neppe plaatjes, schreeuwende stickers. Doe mij maar gewoon een bloemkool. De Aldi en de biowinkel zijn mijn favoriet op drukke dagen. Die luxe om niet uit 84 soorten blikjes tomaat te kiezen is heerlijk.  En op andere momenten kan ik trouwens wel weer genieten van de duizenden onbekende producten.

Stoorzenderjunk

Nieuwe stimuli zijn domweg verslavend en vermoeiend. Dat wist ik dus al wel – net als iedereen die niet permanent onder een steen leeft – maar, na het lezen van dit boek laat het me even niet los. Ik ben een junk en ik heb een probleem. Daniel Levitin verzamelde een overdonderende hoeveelheid kennis hierover en schreef dat ook nog eens redelijk georganiseerd op in z’n boek. Allerlei feiten op een rij zien in ruim 400 pagina’s is toch confronterender dan her en der een goed uitgewerkte quote in een artikeltje op Linkedin of in een opinieblad.

We weten bijvoorbeeld inmiddels allemaal wel dat multitasken het nieuwe roken is. Maar wie is er nou niet verslaafd aan? Nieuw voor mij was dit: “Vergeet niet dat de wetenschap dat er een ongelezen e-mail in je inbox zit je effectieve IQ met tien punten kan verlagen en dat multitasken ervoor zorgt dat informatie die je wilt onthouden naar het verkeerde deel van je hersenen gaat.” Hmmphf. Ik wist niet hoe snel ik mijn e-mailnotificaties uit moest zetten. Leuk zo’n smartphone, maar ik ben zelf liever het slimst. Multitasken werkt trouwens best redelijk als één van de activiteiten op de automatische piloot kan. Gelukkig, we kunnen toch nog iets.

En het kan dus nog mooier: “Wilson heeft aangetoond dat de cognitieve achteruitgang als gevolg van multitasking nog groter is dan die van marihuana roken.” Moet er nog even over nadenken wat dat over onze cultuur zegt ;).

Siësta in het arboplan

Maar ook: “Het voortdurende snelle switchen bij multitasken, zorgt ervoor dat de hersenen zoveel brandstof verbruiken dat je al snel uitgeput en gedesoriënteerd raakt. We hebben dan letterlijk de voedingsstoffen in onze hersenen opgemaakt. Zo leidt herhaaldelijk switchen tussen taken tot prikkelbaarheid, wat de hoeveelheid cortisol (stresshormoon) in de hersenen verhoogt, wat weer kan leiden tot agressief en impulsief gedrag.” Creatieve pauzes, dagdromen, uit het raam staren zouden een gezonde afwisseling zijn die we veel serieuzer moeten nemen met z’n allen.

Want we leven ook nog eens in een cultuur die slaap en zéker dagdromen of serieuze dutjes tussendoor niet waarderen. En dat zouden we beter wel kunnen doen, onderzocht mijn nieuwe favoriete neurowetenschapper. “Een dutje vormt een belangrijk onderdeel van de reset van vermoeide neurale circuits. Zelfs powernaps van vijf of tien minuten geven een aanzienlijke cognitieve vooruitgang, verbetering van het geheugen en toegenomen productiviteit. En hoe intellectueler het werk, hoe groter het voordeel. Dutjes zorgen er ook voor dat we onze emotionele balans hervinden – na blootgesteld te zijn geweest aan boze of beangstigende stimuli kan een dutje negatieve emoties wegnemen en je geluksgevoel vergroten.” Maar goed, durf jij te slapen op je werk omdat je net even in de clinch lag met je collega of een boze klant aan de lijn had?

Lezen!

Het is geen boek om vrolijk van te worden, nee. Wel razend leerzaam en herkenbaar. En best wat quick-wins trouwens. Al had het wat korter en bondiger gekund, zoals in deze samenvatting bijvoorbeeld. Kom ik nu achter ;). Dit blog had misschien ook wat korter gemogen, maar er was veel te veel moois om te vertellen. En Levitin heeft vast ook wel iets te zeggen over die wensen, maar nu ben ik wel weer gefocust genoeg bezig geweest en moet het boek weer terug naar de bibliotheek. Kan ik meteen die boodschappen doen.

 

 

P.S. Wil jij nu dit boek meteen online kopen? Check Youbedo eens, volgens mij de enige online boekwinkel die een deel van je aankoopbedrag aan goede doelen doneert!

Vond je dit leuk om te lezen? Zegt het voort!
Tweet about this on TwitterShare on FacebookPin on PinterestShare on Google+Share on LinkedInShare on TumblrEmail this to someone

Written by Elsemarie

Elsemarie is yogamasseur en blogt over tijdmaken, rustvinden en vakantiegevoel. Altijd in voor zonlicht, kamperen, tuktuks, vuur stoken, pinterest en mango's. Wroet graag in de aarde van haar balkonjungle. Zit veel in theater en zou meer in de kano willen zitten. Permanent tekort aan boekenplanken en weekend.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *